SEKTÖREL DUYURU // AP Soru Önergesi- Avrupa Hurda Metaline Yönelik Teklif Edilen İhracat Yasağına İlişkin Endişeler
12 Şubat 2026 Perşembe
Türkiye İhracatçılar Meclisi’nden (TİM) alınan yazıda, Avrupa Parlamentosu’nun (AP) sandalye sayısı bakımından en büyük siyasi grubu konumundaki Merkez Sağ (European People’s Party) üyesi Niels Flemming Hansen (Danimarka) tarafından, aşağıda sunulmakta olan “Komisyon’un Avrupa Çelik ve Metaller Eylem Planı kapsamında Avrupa hurda metaline yönelik teklif edilen ihracat yasağına ilişkin endişeler” (Concerns regarding the proposed export ban on European scrap metal under the Commission’s European Steel and Metals Action Plan) başlıklı yazılı soru önergesinin, 7 Ekim 2025 tarihinde Avrupa Komisyonu’nca (Komisyon) yanıtlanmak üzere yöneltildiği aktarılmaktadır. Bu kapsamda;
- Komisyon’un Avrupa Çelik ve Metaller Eylem Planı’nın yakın zamanda sunulmasının ardından, hem akademik uzmanların hem de hurda metal sektörü temsilcilerinin söz konusu planın olası etkilerine ilişkin ciddi endişeler dile getirdiği,
- Avrupa’nın halihazırda çelik üretiminde önemli bir kapasite fazlası sorunu yaşadığı,
- Hurda metalin AB dışına ihracatının yasaklanmasının, bu yapısal dengesizliği daha da ağırlaştırma riski taşıdığı ve Avrupa çelik sanayisi açısından felaketle sonuçlanabilecek bir etki doğurabileceği,
- Böyle bir tedbirin, hurda metalin piyasa değerini ciddi biçimde düşürerek, toplama, ayırma ve iyileştirme faaliyetlerinin ekonomik uygulanabilirliğini zayıflatacağı,
- Bu durumun, geri dönüşüm ve yenilikçiliğe yönelik yeni yatırımları caydıracağı, istihdam kayıplarına yol açarak ve Avrupa Birliği’nin döngüsel ekonomi inşa etme çabalarını zayıflatacağı,
- Ayrıca, ihracatın kısıtlanmasının, AB içinde faaliyet gösteren görece az sayıdaki eritme tesisinin elinde piyasa gücünün yoğunlaşmasına yol açarak, onlara fiili olarak yarı tekelci bir kontrol sağlayabileceği,
- Bu tür bir piyasa çarpıklığının fiyatları daha da aşağı çekmesinin ve halihazırda hurdayı yeni ham maddelere dönüştüren çok sayıdaki KOBİ’den katma değeri uzaklaştırmasının muhtemel olduğu ifade edilmektedir.
Yazıda devamla, “Bu durum karşısında Komisyon’un, çelikte kapasite fazlasının daha da kötüleşmesini önlemek için hangi tedbirlerin alınacağı, yarı tekelci piyasa yapılarının ortaya çıkmasını nasıl engelleyeceği ve geri dönüşüm sektöründeki Avrupa istihdamının nasıl korunacağı” konularındaki soru önergesine Komisyon adına Refah ve Sanayi Stratejisinden Sorumlu Başkan Yardımcısı Stéphane Séjourné tarafından 17 Aralık 2025 tarihinde yanıt verildiği, yanıtında özetle;
- Avrupa Çelik ve Metaller Eylem Planı’nın, hurda metal ihracatına yönelik bir yasak öngörmediği,
- Planın, çelik kapasitesine ilişkin sorunların ele alınmasını amaçlayan kapsamlı bir tedbirler seti ortaya koyduğu ve bunlar arasında Komisyon’un AB içinde hurdanın yeterli düzeyde mevcudiyetini sağlamak amacıyla ticaret tedbirlerini değerlendirebilmesine imkan tanıyan bir seçeneğin de yer aldığı,
- Bu yaklaşımın amacının, döngüsel ekonomiyi güçlendirmek ve birincil hammaddelerin ithalatına olan bağımlılığı azaltmak olduğu,
- Eylem planının, piyasa dengesizliğinin kaynağı olarak, esas itibarıyla AB dışındaki sübvansiyonlu üretimden kaynaklanan küresel kapasite fazlasını açıkça tespit etmekte olduğu,
- Bu bağlamda Komisyon’un, küresel kapasite fazlasının ticaretle bağlantılı bu olumsuz etkileriyle mücadele etmek ve AB çelik piyasasını istikrara kavuşturmak üzere özel bir ticaret tedbiri önerdiği,
- Ayrıca, eylem planının bir parçası olarak Komisyon’un; yüksek kaliteli geri dönüşüm ile hurdanın daha iyi ayrıştırılması ve işlenmesine yönelik yatırımları ve ikincil hammaddeler için tek bir pazarın oluşturulmasını teşvik ettiği,
- Bu tedbirlerin, yakında sunulacak olan Döngüsel Ekonomi Yasası kapsamında daha da güçlendirileceği,
- Tüm çalışma başlıkları boyunca Komisyon’un, geri dönüşümcülere ve küçük ve orta ölçekli işletmelere destek vermeye, geri dönüşüm sektöründeki istihdamı korumaya ve değer yaratımının AB içinde kalmasını sağlamaya kararlı olduğu,
- Bu doğrultuda eylem planının; nitelikli sanayi istihdamını destekleyen, dayanıklı ve rekabetçi bir Avrupa geri dönüşüm ve metaller ekosisteminin inşa edilmesine katkı sağlayacağının ifade edildiği belirtilmiştir.
Bilgilerinize sunulur.
Ulaş Can KARADENİZ
Şube Müdürü
Ayrıntılı Bilgi İçin: Kübra Bostancı