SINIRDA KARBON DÜZENLEME MEKANİZMASI // AB SKDM Kayıt Sistemi Yenilikleri
12 Mart 2026 Perşembe
Bilindiği üzere, AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) uygulama dönemi, mali yükümlülük doğuracak şekilde 1 Ocak 2026 tarihi itibarıyla başlatılmıştır.
Türkiye İhracatçılar Meclisi’nden alınan bir yazıda, Avrupa Komisyonu tarafından SKDM’nin uygulama döneminde ithalatçıların SKDM yükümlülüklerini yerine getirmelerine ve raporlamalarına yardımcı olmak amacıyla SKDM Kayıt Sistemi'nde çeşitli yenilikler getirildiği ifade edilmektedir. Bu çerçevede, mevcut kayıt sistemine getirilen ilk yenilik olarak AB Yetkilendirme Yönetim Modülünün (Authorisation Management Module) kullanıma açıldığı belirtilerek Yetkilendirme Yönetim Modülü (AMM) ile SKDM konusu eşyaların ithalatçılarının (veya dolaylı gümrük temsilcileri) yetkili SKDM beyan sahibi olma başvurularının kolaylaştırılmasının amaçlandığı ifade edilmektedir. Bahse konu modül, başvuru sahipleri tarafından sunulan ilk yetkilendirme taleplerinden, yetkili otoriteler ve Komisyon arasındaki istişare sürecine ve nihayetinde SKDM yetkilendirmesinin verilmesi veya reddedilmesi kararına ilişkin olarak sürecin izlenebilmesi ve kolaylaştırılması imkanı sunmaktadır.
Yazıda devamla, öte yandan, Ocak 2025 itibarıyla erişime açılan SKDM Kayıt Sistemi “AB dışındaki tesis işletmecileri için Modül – O3CI” ile;
- AB dışındaki tesis işletmecilerinin tesis ve emisyon verilerini her bir beyan sahibine ayrı ayrı sunmak yerine, daha sadeleştirilmiş bir yöntemle sisteme yükleyerek raporlama yükümlüsü beyan sahipleriyle paylaşmasına imkan tanındığı,
- Portalın, işletmecilerin ticari açıdan hassas verilerinin gizliliğini güvence altına almalarına imkan tanıdığı,
- Raporlama yükümlüsü beyan sahiplerinin ise, raporlama yükümlülüklerini yerine getirebilmek amacıyla bu emisyon verilerini SKDM raporlarına otomatik olarak aktarabildiği,
- SKDM beyan sahipleri, AB dışındaki tesis işletmecileri tarafından sağlanan bilgilere Geçiş Dönemi Sicili (Transitional Registry) üzerinden erişebildiği, “Emissions” sekmesindeki yeni bir işlev sayesinde beyan sahiplerinin, ilgili tesis ve emisyon verilerine buradan ulaşabildiği,
- Komisyon tarafından ayrıca, bu modülde emisyonlar sekmesine yeni bir işlev getirildiği, böylece, “Search in Third Country Installations registry” seçeneğini kullanarak işletmeye ilişkin tesis ve emisyon verilerine erişim sağlaması imkanı getirildiği, bu işlevin kullanılabilmesi için SKDM beyan sahiplerinin kendi EORI numaralarını SKDM Kayıt Sicili dışında yer alan tedarikçiyle paylaşmaları gerektiği, ilerleyen bir güncellemede, operatörlere bilgilerini ilgili tüm bildirimde bulunanlarla paylaşma seçeneğinin sunulabilmesine imkan tanınmasının planlandığı belirtilmiştir.
Yazıda ayrıca, SKDM Kayıt Sistemi bünyesinde yer alan bir diğer yeniliğin ise SKDM beyan sahipleri için oluşturulan, Süreçlerin İzlenmesi ve Kontrolü İçin Veri Uzlaştırma (DRMC) bileşeni olarak açıklandığı, bahse konu bileşenin; veri akışlarının, temel kavramların ve ölçülebilir varlıkların sistematik biçimde takip edilmesine imkan sağlamakta olduğu, erişilebilen veriler arasında ürün miktarları (ton ve MWh), ürüne gömülü emisyon verileri, SKDM sertifikaları (adet ve fiyat) ve cezaların bulunduğu ifade edilmektedir. Bileşene SKDM kayıt sistemi içerisinde bulunan SKDM ekonomik operatörleri tarafından erişilebilen CBAM Declarant Portal, Ulusal Yetkili Otoritelerce Erişilebilen CBAM NCA Portalı ve Avrupa Komisyonunca erişilebilen CBAM COM Portal aracılığıyla ulaşılabildiği, sistem işleyişi çerçevesinde DRMC aracılığıyla ithal edilen malları ve söz konusu mallara ilişkin emisyon verilerin izlenebileceği, bağlantılı ithalatçılara dair 50 tonluk eşik bildirimlerinin görüntülenebileceği, ayrıca DRMC’nin, verilerin hem genel hem de ayrıntılı düzeyde sorgulanmasına olanak tanıdığı; kullanıcıların sektör, ürün kodu, menşe ülke, miktar ve tahmini emisyon gibi kriterler üzerinden filtreleme yaparak yıllık veya üç aylık dönemler itibarıyla kapsamlı analiz ve raporlama gerçekleştirmelerine imkan sağladığı belirtilmektedir.
Söz konusu yeniliklere ve SKDM kayıt sisteminin işleyişine ilişkin olarak yayınlanan eğitim ve rehber dokümanlara aşağıda yer alan bağlantı aracılığıyla ulaşılabilmektedir.
Bilgilerinize sunulur.
Ulaş Can KARADENİZ
Şube Müdürü
Detaylı bilgi için tıklayınız.
Ayrıntılı Bilgi İçin: Neslihan Ersan