Cbam Sertifikaları: Piyasa Mekanizması

Sertifika Satın Alma

İthalatçılar, CBAM yükümlülüklerini yerine getirebilmek amacıyla CBAM Registry üzerinden sertifika satın alır. Sertifika fiyatlandırmasında, AB Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) kapsamında oluşan haftalık ortalama karbon fiyatları esas alınmaktadır.

Sertifika Teslimi

Yıllık CBAM beyanı ile birlikte, ithal edilen ürünlere gömülü emisyon miktarına karşılık gelen CBAM sertifikalarının teslim edilmesi zorunludur. Teslim edilen sertifikalar, beyan edilen emisyonları karşılamak üzere sistemde mahsup edilir.

Geri Alım Mekanizması

Kullanılmayan veya fazla kalan CBAM sertifikaları, mevzuatta öngörülen geri alım mekanizması kapsamında iade edilebilmektedir. Bu mekanizma, sertifika piyasasında istikrarın korunmasını ve arz-talep dengesinin sağlanmasını amaçlamaktadır.

Fiyat Belirleme İlkeleri

CBAM sertifika fiyatları, AB ETS fiyatlarıyla paralel şekilde belirlenmekte olup; şeffaflık, izlenebilirlik ve öngörülebilirlik temel ilkeler olarak benimsenmektedir.

Uygulama Takvimi

2024 yılı sonu itibarıyla pilot uygulamalar başlatılmış olup, sistemin 2026 yılında tam operasyonel hâle gelmesi öngörülmektedir. Tam uygulama döneminde, CBAM kapsamında milyonlarca ton CO₂ eşdeğeri emisyonun izlenmesi ve fiyatlandırılması hedeflenmektedir.